مرکز تحقیقات اقتصادی و تحلیل پالیسی مجید زابلی در سال ۲۰۲۱ بهمنظور ارجگذاری به میراث عبدالمجید زابلی، یکی از دوراندیشترین متفکران اقتصادی افغانستان، تأسیس گردید. وی بهعنوان بنیانگذار نخستین بانک ملی افغانستان، بانک ملی افغان، و از پیشگامان توسعه صنعتی کشور، زندگی خود را وقف ترویج استقلال اقتصادی، تقویت نهادها، و رشد پایدار نمود. تلاشهای او زیربنای ساختار اقتصادی معاصر افغانستان را شکل داد — از بانکداری و تجارت گرفته تا صنعتیسازی و اداره عامه — و چشماندازی از رفاه مبتنی بر نوآوری و ابتکار داخلی ترسیم کرد.
ایجاد مرکز زابلی ناشی از این نگرانی است که ملاحظات اقتصادی برای مدت طولانی تحتالشعاع روایتهای سیاسی قرار گرفته است. تصمیمگیریها در سطوح ملی و منطقهای اغلب بدون درک جامع از پیامدهای اقتصادی آنها انجام میشود، و شکاف قابل توجهی در سواد اقتصادی میان مردم و پالیسیسازان نوظهور وجود دارد. بسیاری از جوانان مسلکی و تحلیلگران بیشتر بر مباحث سیاسی تمرکز دارند و آگاهی محدودی از نیروهای اقتصادیای دارند که بر معیشت، توسعه، و رفاه درازمدت تأثیر میگذارد. افزون بر این، افغانستان بهطور تاریخی سهم محدودی در حوزه تحقیقات اقتصادی داشته و کمبود پلتفورمهایی که تحلیلهای عمیق، بومی و دقیق ارائه دهند، محسوس است. مرکز زابلی بهمنظور رفع این خلأ اساسی تأسیس شده است — تا ابعاد اقتصادی چالشهای ملی و منطقهای را برجسته سازد، معیارهای تحلیلی را ارتقا دهد، و اطمینان حاصل کند که تفکر اقتصادی مبتنی بر شواهد، پالیسی، استراتژی، و گفتمان عمومی را هدایت میکند.
ما باور داریم که راهحلهای پایدار را نمیتوان بهسادگی از سایر زمینهها اقتباس یا کپی نمود. مدلهای اقتصادی که در سایر کشورها موفق بودهاند، ممکن است در صورت عدم انطباق، در اینجا ناکام بمانند. چالشهای پیچیده افغانستان نیازمند رویکردهای بومی و متناسب با شرایط است. دهه طلایی توسعه اقتصادی (۱۹۳۲–۱۹۴۲) در افغانستان درسهای مهمی ارائه میکند: زمانی که پالیسیها بهگونه سنجیده طراحی شوند، بر واقعیتهای محلی استوار باشند، و توسط نهادهای توانمند حمایت گردند، میتوانند نتایج تحولآفرین به همراه داشته باشند. با الهام از این دوره و دیدگاه عبدالمجید زابلی، مرکز تلاش دارد مأموریت او را ادامه دهد — پیوند میان بینش تاریخی و تحلیل معاصر را برقرار سازد تا به چالشهای اقتصادی و انکشافی امروز پاسخ دهد.
در مرکز زابلی، ما تحقیقات مستقل با معیارهای بلند انجام میدهیم، پیشنهادات عملی پالیسی ارائه میکنیم، و بسترهایی برای گفتگو میان دولتها، جامعه مدنی، نهادهای اکادمیک، و شرکای بینالمللی فراهم میسازیم. ما در توسعه ظرفیت اقتصاددانان و تحلیلگران جوان سرمایهگذاری میکنیم و نسلی نو را پرورش میدهیم که به تحلیل دقیق، تفکر انتقادی، و تصمیمگیری مبتنی بر شواهد ارزش قائل است. کار ما نشان میدهد که توسعه پایدار و فراگیر زمانی ممکن است که دانش اقتصادی راهنمای پالیسی باشد و نهادها و جوامع بتوانند بر اساس آن عمل نمایند.
از طریق تمامی این تلاشها، مرکز زابلی میراث ماندگار عبدالمجید زابلی را ادامه میدهد: تعهد به استقلال اقتصادی، نوآوری، و توسعه سرمایه انسانی. هدف ما صرفاً حفظ تاریخ نیست، بلکه معنادار ساختن آن برای امروز است — تا بُعد اقتصادی روایت بهدرستی درک، ارزشگذاری، و عملی گردد. با آوردن بینش، شواهد، و دقت تحلیلی به قلب مباحث توسعه، ما در پی شکلدهی آیندهای هستیم که افغانستان و منطقه بتوانند به رفاه پایدار و فراگیر دست یابند.
چشمانداز
تبدیل شدن به یک مرکز پیشرو منطقهای در عرصه تحقیقات اقتصادی و نوآوری پالیسی، که بهخاطر ارائه تحلیلهای مستقل و با تأثیر بلند در تقویت حکومتداری اقتصادی و توسعه فراگیر در سطح منطقه شناخته شود.
ماموریت
ماموریت مرکز زابلی تولید تحقیقات و تحلیلهای اقتصادی دقیق است که پالیسی و تصمیمگیری را رهنمایی کند، سواد اقتصادی را ارتقا دهد، و به توسعه پایدار و فراگیر در افغانستان و منطقه کمک نماید. این هدف از طریق تولید بینشهای مبتنی بر شواهد، تسهیل گفتگو میان بخشها، توسعه ظرفیت اقتصاددانان و متخصصین جوان، و تقویت همکاری میان دولتها، جامعه مدنی، نهادهای اکادمیک و شرکای بینالمللی تحقق مییابد.
اهداف استراتیژیک
- تولید تحقیقات عمیق و مرتبط در مورد موضوعات مهم اقتصادی افغانستان و منطقه
- حمایت از تدوین و تطبیق پالیسی از طریق تحلیلهای مبتنی بر شواهد
- ارتقای سواد اقتصادی و مهارتهای تحقیقاتی
- تسهیل گفتگوهای چندجانبه
- ایجاد همکاری با نهادهای منطقهای و بینالمللی
- نشر گسترده تحقیقات
- حفظ استقلال و اعتبار
ارزشهای اساسی
هیئت مشورتی
هیئت مشورتی مرکز رهنمودهای استراتیژیک برای توسعه اقتصادی افغانستان ارائه مینماید.
رئیس مرکز زابلی
پژوهشگر اقتصادی
تحلیلگر
حوزههای موضوعی
در مرکز زابلی، تحقیقات ما بر موضوعات کلیدی اقتصادی متمرکز است...